🔩 Khi xiết bu lông chân chẻ, phần chẻ bung ra bao nhiêu là đạt chuẩn?
🌟 Giới thiệu – Vì sao độ bung của bu lông chân chẻ lại quan trọng?
Trong thi công xây dựng, bu lông chân chẻ (hay bu lông neo chân chẻ) là chi tiết neo kết cấu thép, cột, máy móc… vào nền bê tông.
Điểm đặc biệt của loại bu lông này chính là phần chân được chẻ đôi hoặc tư, có khả năng bung nở khi siết đai ốc, giúp bám chặt vào thành lỗ bê tông 🧱.
👉 Vấn đề là: bung ra bao nhiêu là đủ?
Nếu bung quá ít, bu lông không giữ chắc, dễ bị trượt hoặc lỏng sau thời gian sử dụng.
Ngược lại, nếu bung quá nhiều, bê tông có thể bị nứt, gãy chân chẻ hoặc hư hại mối neo.
Đó là lý do độ bung chuẩn là yếu tố sống còn để đảm bảo độ bền, độ an toàn của liên kết.
🧩 Cấu tạo giúp bu lông chân chẻ có thể “bung” trong bê tông
Trước khi bàn đến mức độ bung tiêu chuẩn, hãy cùng hiểu sơ lược cấu tạo để nắm được nguyên lý hoạt động nhé 🔍
🧱 1. Phần thân bu lông
Là đoạn thép trơn hoặc thép có gân, giúp truyền tải trọng từ kết cấu thép xuống bê tông.
👉 Đường kính phổ biến: M12 – M36.
👉 Chiều dài: tùy thiết kế, thường 150–600 mm.
🔩 2. Phần ren
Nằm ở đầu trên, để siết ê-cu và long đen.
Khi siết, ren sẽ kéo thân bu lông lên trên, tạo lực nở cho phần chân chẻ.
⚙️ 3. Phần chân chẻ
Là phần quan trọng nhất 💥
Được tiện rãnh chẻ làm đôi hoặc làm tư, đầu có vát nở hình cánh.
Khi chịu lực kéo từ phần ren, các cánh này bung ra ép sát thành lỗ bê tông, tạo ma sát và lực nén giữ chắc bu lông.
⚗️ Nguyên lý bung nở của bu lông chân chẻ
Cơ chế hoạt động của bu lông neo chân chẻ tương tự tắc kê nở, nhưng kích thước và lực chịu tải lớn hơn nhiều.
Quá trình bung nở diễn ra theo 4 giai đoạn:
- Cắm bu lông vào lỗ khoan bê tông (đã được làm sạch bụi)
- Vặn đai ốc siết lực → bu lông bị kéo lên
- Chân chẻ bị ép xuống và bung ra, ép sát thành lỗ
- Hình thành lực ma sát và lực ép ngược, giúp cố định chắc chắn 🔒
📏 Khi xiết bu lông chân chẻ, phần chẻ bung ra bao nhiêu là đạt chuẩn?
Đây là câu hỏi được rất nhiều kỹ sư và thợ thi công quan tâm 👷♂️
Câu trả lời phụ thuộc vào kích thước bu lông, vật liệu và chiều sâu neo.
Tuy nhiên, theo tiêu chuẩn thi công cơ khí Việt Hàn, mức bung đạt chuẩn nằm trong khoảng sau 👇
| Cấp ren bu lông | Đường kính danh nghĩa (mm) | Độ bung mở (mỗi cánh) | Tổng độ nở (đường kính ngoài) | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| M12 | 12 mm | 1.5–2.0 mm | 15–16 mm | Dành cho kết cấu nhẹ |
| M16 | 16 mm | 2.0–2.5 mm | 20–21 mm | Dùng cho trụ, khung nhỏ |
| M20 | 20 mm | 2.5–3.0 mm | 25–26 mm | Ứng dụng phổ biến |
| M24 | 24 mm | 3.0–3.5 mm | 30–31 mm | Cho máy công nghiệp |
| M30 | 30 mm | 3.5–4.0 mm | 37–38 mm | Cho kết cấu chịu tải cao |
🧠 Lưu ý kỹ thuật:
- Mức bung tối ưu là 10–15% đường kính bu lông.
- Nếu phần chẻ bung quá 20%, nguy cơ nứt bê tông hoặc gãy chân chẻ rất cao.
- Nếu bung dưới 8%, liên kết không đủ ma sát giữ, dễ trượt hoặc rút ra.
🔧 Cách đo độ bung bu lông chân chẻ sau khi xiết
Để đảm bảo thi công đúng chuẩn, kỹ sư nên kiểm tra độ bung thực tế sau khi xiết thử:
🧰 Cách 1: Dùng thước cặp đo trực tiếp
Sau khi tháo bu lông thử nghiệm ra, đo đường kính lớn nhất của phần chẻ bung.
So sánh với đường kính danh nghĩa theo bảng trên để kiểm tra sai số.
⚙️ Cách 2: Dùng torque wrench (cờ lê lực)
Căn lực siết đúng quy định (ví dụ: M16 = 90–100 Nm).
Lực siết đúng thường cho ra độ bung đạt chuẩn tự nhiên mà không làm nứt bê tông.
📏 Cách 3: Kiểm tra bằng mẫu bê tông thử nghiệm
Trong các dự án lớn, nhà thầu thường cắm thử 1–2 bu lông vào mẫu bê tông nhỏ, siết lực và đo độ nở để điều chỉnh trước khi thi công hàng loạt.
🧮 Tính toán mối liên kết đạt chuẩn
Để đảm bảo độ bung vừa đủ, cần xem xét các yếu tố kỹ thuật sau:
🧱 1. Chiều sâu neo (embedment depth)
- Nên bằng 8–12 lần đường kính bu lông (d)
- Ví dụ: M20 ⇒ sâu từ 160–240 mm
⚖️ 2. Mác bê tông
- Cường độ tối thiểu: B20 trở lên (tương đương 250 kg/cm²)
- Bê tông quá yếu → dễ nứt khi bung chẻ.
🧰 3. Lực siết ê-cu
| Cấp bu lông | Lực siết khuyến nghị |
|---|---|
| M12 | 60–70 Nm |
| M16 | 90–100 Nm |
| M20 | 120–150 Nm |
| M24 | 180–200 Nm |
👉 Siết quá lực → chân chẻ bung mạnh, phá hỏng bê tông.
👉 Siết thiếu lực → chân chẻ không mở hết, bu lông không bám chặt.
⚠️ Các lỗi thường gặp khi xiết bu lông chân chẻ
🚫 1. Khoan lỗ sai kích thước
– Lỗ quá to khiến bu lông không bám, quá nhỏ khiến chân chẻ không chui vào được.
✅ Lỗ khoan nên lớn hơn bu lông 1–2 mm.
🚫 2. Không vệ sinh lỗ khoan
– Bụi và mảnh vụn bê tông làm giảm ma sát giữa phần chẻ và bê tông.
✅ Dùng khí nén hoặc chổi sắt để làm sạch.
🚫 3. Siết quá đà
– Dễ gây nứt bê tông, biến dạng chân chẻ.
✅ Dùng cờ lê lực để kiểm soát.
🚫 4. Chọn sai vật liệu
– Dùng bu lông thường trong môi trường ẩm, hóa chất → nhanh gỉ, yếu.
✅ Nên chọn bu lông chân chẻ inox 304 hoặc 316, hoặc mạ kẽm nhúng nóng.
🧰 Cách khắc phục khi phần chẻ bung không đạt chuẩn
Nếu trong quá trình kiểm tra thấy bu lông bung không đúng tiêu chuẩn, có thể xử lý như sau:
- Trường hợp bung ít:
- Kiểm tra xem siết đủ lực chưa, hoặc chân chẻ bị kẹt không.
- Có thể tăng lực siết thêm 5–10%.
- Trường hợp bung quá nhiều:
- Dừng ngay việc siết, tháo ra kiểm tra bê tông.
- Nếu bê tông bị nứt → cần khoan lại vị trí mới.
- Trường hợp gãy chân chẻ:
- Không hàn nối hay tái sử dụng.
- Thay bu lông mới, kiểm tra lại mác bê tông và đường kính lỗ.
🧠 Mẹo giúp bu lông bung chuẩn và bền lâu
✨ Dưới đây là 5 mẹo nhỏ từ Cơ khí Việt Hàn giúp bạn thi công an toàn và hiệu quả:
- ✅ Khoan đúng kích thước và độ sâu theo bản vẽ.
- ✅ Dùng máy siết lực điện tử hoặc cờ lê lực thay vì tay thủ công.
- ✅ Vệ sinh lỗ khoan kỹ càng trước khi cắm bu lông.
- ✅ Chọn đúng vật liệu bu lông (mạ kẽm, inox, thép 8.8 – 10.9).
- ✅ Không tái sử dụng bu lông đã bung quá đà.
🏗️ Ứng dụng thực tế của bu lông chân chẻ trong công trình
Bu lông chân chẻ là “người hùng thầm lặng” trong hàng nghìn công trình 💪
Một số ứng dụng phổ biến:
- 🏢 Liên kết chân cột thép – khung nhà xưởng
- ⚙️ Cố định máy móc công nghiệp vào nền bê tông
- 💡 Gắn trụ đèn, lan can, biển báo, cầu thang sắt
- 🧱 Lắp đặt kết cấu phụ trợ trong hầm, tầng kỹ thuật, trạm điện
🏆 Cơ khí Việt Hàn – Nhà cung cấp bu lông chân chẻ uy tín hàng đầu Việt Nam 🇻🇳
👉 Với hơn 10 năm kinh nghiệm sản xuất và phân phối bu lông inox, bu lông neo, ty ren, đai ốc, long đen,
Cơ khí Việt Hàn tự hào là đối tác tin cậy của nhiều nhà thầu, khu công nghiệp và dự án lớn trên toàn quốc.
Chúng tôi cam kết:
- 💯 Sản phẩm đạt chuẩn DIN – ISO – TCVN
- ⚙️ Gia công theo yêu cầu riêng, mọi kích thước, mọi mác thép
- 💸 Giá xuất xưởng – cạnh tranh nhất thị trường
- 🚚 Giao hàng tận nơi toàn quốc
- 🧾 CO-CQ đầy đủ, tư vấn kỹ thuật miễn phí
📍 Địa chỉ: 100-B3 Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim, Hoàng Mai, Hà Nội
📞 Hotline: 0979 293 644
📧 Email: bulongviethan@gmail.com
🌐 Website: https://bulong-inox.com.vn
💬 Câu hỏi thường gặp (FAQ)
❓ 1. Làm sao biết bu lông đã bung đủ khi không nhìn thấy?
➡️ Hãy dựa vào lực siết khuyến nghị. Khi dùng cờ lê lực và đạt đúng mô-men siết, bu lông sẽ bung đúng độ thiết kế.
❓ 2. Bu lông chân chẻ có tái sử dụng được không?
➡️ Với các bu lông đã bung hết, không nên tái sử dụng, vì độ đàn hồi và ma sát giảm đáng kể.
❓ 3. Khi nào nên chọn bu lông inox thay vì mạ kẽm?
➡️ Khi công trình ở ngoài trời, gần biển, trong môi trường ẩm hoặc hóa chất, nên chọn inox 304/316 để tránh gỉ sét.
❓ 4. Có cần keo hóa chất cho bu lông chân chẻ không?
➡️ Không cần! Bu lông chân chẻ tự tạo lực neo cơ học bằng chân nở – đó chính là ưu điểm lớn nhất.
🎯 Kết luận
Việc xác định độ bung chuẩn của bu lông chân chẻ khi xiết là yếu tố cực kỳ quan trọng để đảm bảo liên kết an toàn, bền vững trong mọi công trình bê tông.
Chỉ cần bung 10–15% đường kính bu lông, siết đúng mô-men lực, và thi công cẩn thận, bạn đã có một mối neo hoàn hảo 💪
👉 Nếu bạn cần tư vấn kỹ thuật hoặc đặt hàng bu lông chân chẻ đạt chuẩn DIN/TCVN, hãy liên hệ ngay với:
CƠ KHÍ VIỆT HÀN
📍 100-B3 Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim, Hoàng Mai, Hà Nội
☎️ 0979 293 644
📧 bulongviethan@gmail.com
🌐 https://bulong-inox.com.vn
